Sarili, Kapwa, Iba: Ang Trikotomiya ni Zeus Salazar sa Pagpopook ng Kakanyahang Pilipino sa Kabihasnang Pan-Malayo at Austronesyano

Author: Mark Joseph P. Santos

Email: mpsantos@ceu.edu.ph

ORCID: https://orcid.org/0000-0003-0729-5895

Abstrak

Ang sanaysay na ito ay isang pagsisiyasat sa rehiyunalistang batayan ng nasyonalistang historiograpiya ni Zeus Salazar. Isinagawa ito sa pamamagitan ng eksposisyon sa kanyang trikotomiya ng sarili, kapwa at iba. Ang mahabang panahon ng kolonyalismo ay nagdulot ng pagkakagapos ng kakanyahang Pilipino sa Kanluran. Nagkaroon ito ng samu’t saring implikasyon sa historiograpiyang Pilipino tulad ng pananaig ng tatluhang paghahati ng kasaysayan (prekolonyal-kolonyal-postkolonyal), labis-labis na pagtuon sa panahong kolonyal, at pagdakila sa mga banyagang impluwensya. Binaybay ang walong piling akda ni Salazar upang ipakita kung paanong ang kanyang pagpopook ng kakanyahang Pilipino (sarili) sa mundong Pan-Malayo (malapit na kapwa) at Austronesyano (malayong kapwa) ay ang lunas sa mga suliraning ito, na dala ng pagkakagapos sa Kanluran (iba). Ang pagbabalik-loob na ito sa Pan-Malayo at Austronesyanong nakaraan ng Pilipinas ay isang instrumento para sa dekolonisasyon ng kamalayang pambansa, tungo sa pakikipag-ugnayan ng sarili bilang kapantay ng kapwa at iba.

 

This essay is an analysis of the regionalist basis of Zeus Salazar’s nationalist historiography. It is accomplished through the exposition of his trichotomy of sarili (self), kapwa (shared self), and iba (other). The long period of colonization caused the bondage of Filipino identity to the West. It brought various implications to Filipino historiography such as the triumph of the tripartite partition of history (precolonial-colonial-postcolonial), excessive focus on colonial period, and veneration of foreign influences. It surveyed eight selected works by Salazar to show how his contextualization of Filipino identity (sarili) to Pan-Malayan (malapit na kapwa) and Austronesian world (malayong kapwa) is the antidote to these problems caused by Western bondage (iba). This return to Pan-Malayan and Austronesian past of the Philippines is an instrument for the decolonization of the national consciousness, toward an interaction of “sarili” to “kapwa” and “iba” as its equal.  

 

Mga Susing Termino: trikotomiya, nasyonalistang historiograpiya, rehiyunalismo, Pan-Malayo, Austronesyano

 

Author’s Bionote

Si Mark Joseph P. Santos ay nagtapos ng Bachelor of Arts in History, cum laude (2015) at Postbaccalaureate in Teacher Education (2017), kapwa mula sa Politeknikong Unibersidad ng Pilipinas. Kasalukuyan niyang tinatapos ang kanyang Master of Divinity sa Manila Theological College. Nakapaglathala siya ng apat na artikulo sa mga akademikong dyornal tulad ng Saliksik E-Journal ng Bagong Kasaysayan, Tala Kasaysayan ng UST Departmento ng Kasaysayan, at Historical Bulletin ng Philippine Historical Association. Patnugot siya ng Martes sa Escaler at Martes sa Escaler II, na kalipunan ng mga talakayan ni Zeus Salazar ukol sa metodolohiyang pangkasaysayan at pilosopiya ng kasaysayan. Liban sa kanyang presentasyon sa mga lokal at pambansang sampaksaan, nagbahagi siya ng pananaliksik sa isang internasyunal na kumperensya na ginanap sa University of Lisbon, Portugal noong Disyembre 2018 ukol sa ambag ni Salazar sa Araling Timog Silangang Asya. Isa siya sa mga miyembrong tagapagtatag ng Kapisanan ng mga Mananaliksik sa Kasaysayan ng Marikina, isang organisasyong naglalayong payabungin ang lokal na kasaysayan ng naturang bayan. Nakasentro ang interes ng kanyang pananaliksik sa indigenization movements o Pilipinisasyon sa akademya tulad ng Pantayong Pananaw at Teolohiyang Pilipino. Nagturo siya sa PUP Departamento ng Kasaysayan mula 2016 hanggang 2019. Kasalukuyang Instruktor si Santos sa Departamento ng Agham Panlipunan at Humanidades ng Pamantasang Centro Escolar. 

tala-vol-3-no2-cover

How to cite:

TALA:An Online Journal of History (October 21, 2021) Sarili, Kapwa, Iba: Ang Trikotomiya ni Zeus Salazar sa Pagpopook ng Kakanyahang Pilipino sa Kabihasnang Pan-Malayo at Austronesyano. Retrieved from http://talakasaysayan.org/portfolio/sarili-kapwa-ibang-trikotomiya-ni-zeus-salazar-sa-pagpopook-ng-kakanyahang-pilipino-sa-kabihasnang-pan-malayo-at-austronesyano/.
"Sarili, Kapwa, Iba: Ang Trikotomiya ni Zeus Salazar sa Pagpopook ng Kakanyahang Pilipino sa Kabihasnang Pan-Malayo at Austronesyano." TALA:An Online Journal of History - October 21, 2021, http://talakasaysayan.org/portfolio/sarili-kapwa-ibang-trikotomiya-ni-zeus-salazar-sa-pagpopook-ng-kakanyahang-pilipino-sa-kabihasnang-pan-malayo-at-austronesyano/
TALA:An Online Journal of History December 30, 2020 Sarili, Kapwa, Iba: Ang Trikotomiya ni Zeus Salazar sa Pagpopook ng Kakanyahang Pilipino sa Kabihasnang Pan-Malayo at Austronesyano., viewed October 21, 2021,<http://talakasaysayan.org/portfolio/sarili-kapwa-ibang-trikotomiya-ni-zeus-salazar-sa-pagpopook-ng-kakanyahang-pilipino-sa-kabihasnang-pan-malayo-at-austronesyano/>
TALA:An Online Journal of History - Sarili, Kapwa, Iba: Ang Trikotomiya ni Zeus Salazar sa Pagpopook ng Kakanyahang Pilipino sa Kabihasnang Pan-Malayo at Austronesyano. [Internet]. [Accessed October 21, 2021]. Available from: http://talakasaysayan.org/portfolio/sarili-kapwa-ibang-trikotomiya-ni-zeus-salazar-sa-pagpopook-ng-kakanyahang-pilipino-sa-kabihasnang-pan-malayo-at-austronesyano/
"Sarili, Kapwa, Iba: Ang Trikotomiya ni Zeus Salazar sa Pagpopook ng Kakanyahang Pilipino sa Kabihasnang Pan-Malayo at Austronesyano." TALA:An Online Journal of History - Accessed October 21, 2021. http://talakasaysayan.org/portfolio/sarili-kapwa-ibang-trikotomiya-ni-zeus-salazar-sa-pagpopook-ng-kakanyahang-pilipino-sa-kabihasnang-pan-malayo-at-austronesyano/
"Sarili, Kapwa, Iba: Ang Trikotomiya ni Zeus Salazar sa Pagpopook ng Kakanyahang Pilipino sa Kabihasnang Pan-Malayo at Austronesyano." TALA:An Online Journal of History [Online]. Available: http://talakasaysayan.org/portfolio/sarili-kapwa-ibang-trikotomiya-ni-zeus-salazar-sa-pagpopook-ng-kakanyahang-pilipino-sa-kabihasnang-pan-malayo-at-austronesyano/. [Accessed: October 21, 2021]